Egbertale

Over zingeving en economie en alles wat daar tussen ligt

  • Home
    Home Hier kunnen alle blogberichten op de hele site gevonden worden.
  • Tags
    Tags Toont een lijst met tags die in de blog gebruikt zijn.
  • Inloggen
    Login Inlogformulier

Metoo: grenzen en macht

op
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 191
  • Afdrukken

De metoo discussie houdt me bezig. Vooral het machtsaspect boeide me, maar ik realiseer me hoe langer hoe meer dat het grensoverschrijdende aspect misschien nog wel interessanter is. Opeens meende ik een samenhang te ontwaren tussen die twee. Klopt dat idee? Graag hoor ik jullie reacties op deze blog.

In de metoo discussie spelen macht en machtsmisbruik een belangrijke rol. Weinstein, Gosschalk, ze hebben misbruik hebben gemaakt van hun machtige positie en konden daardoor lang wegkomen met grensoverschrijdend gedrag. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat machtsposities een gegeven zijn en dat je macht op een goede en een slechte manier kunt gebruiken. Kortom, macht is een ‘fact of life’, maar (machtige) mannen zouden moeten leren om grenzen bij vrouwen te herkennen en te respecteren.


Ik vraag me steeds meer af of dit een goede weergave is van de relatie tussen macht en grensoverschrijding. Stel dat deze twee inherent verbonden zijn. En stel dat niet zozeer macht het centrale probleem is, maar grensoverschrijding, of beter gezegd, gebrek aan grenzen.

Ten eerste over de aard van macht. In mijn ervaring is het niet zo dat macht als het ware neerdaalt op iemand op een bepaalde positie. Ik heb de ervaring dat macht gecreëerd wordt door een posities op een bepaalde manier te gebruiken, zeg maar: uit te buiten. Iedereen die in een grotere organisatie heeft gewerkt kent wel de lastige collega die zijn exclusieve toegang tot een database of andere informatie gebruikt om zijn positie in de organisatie te verstevigen.

Of iemand zijn positie kan uitbuiten, hangt natuurlijk af van de omstandigheden, maar toch ook van de structuur van zijn persoonlijkheid. Macht wordt bewust gecreëerd. En in mijn ervaring, en dat blijkt ook uit de verhalen in de media, is er bij het creëren van macht meestal sprake van een monopoliepositie. Soms een natuurlijk monopolie, maar vaker een bewust gecreëerd monopolie.


Je kunt een CEO van een onderneming zijn, en ervoor kiezen heel weinig macht te hebben, door je medewerkers veel vrijheid en beslissingsbevoegdheid te geven. Je kunt een castingbureau zijn en niet streven naar een monopoliepositie. Het streven naar een monopoliepositie is een keuze, ik denk in eerste instantie van een persoon. En de psychologische structuur van een persoonlijkheid bepaalt in mijn ogen of macht een belangrijk persoonlijk doel is.

Ik kan het niet bewijzen, maar ik heb de intuïtie dat het streven naar een macht en een monopolie positie psychologisch samenhangt met een gebrek aan grensbesef en dat het gebrek aan grensbesef eigenlijk meer fundamenteel is dan de machtsbehoefte.

Met een gebrek aan grensbesef bedoel ik dat je niet aanvoelt wanneer anderen over jouw grenzen gaan, en ook niet wanneer jij over andermans grenzen gaat. Een voorbeeld van grensoverschrijdend gedrag is een ander vernederen, omdat je zelf niet goed in je vel zit. Dit gebeurt in gezinnen regelmatig als de ouders van grenzen geen benul hebben. En niet zelden heb je dan een pikorde, waarin vrouwen en de jongsten onderaan bungelen.

Een gebrek aan psychologische grenzen in een gezin geeft het gevoel dat je een speelbal bent, dat alles en iedereen jou kan manipuleren en beïnvloeden en dat voelt onveilig. Dit leidt waarschijnlijk tot een grote behoefte aan autonomie. Een goed antwoord op deze behoefte is het vaststellen van grenzen. Een minder goed antwoord op die behoefte aan autonomie is het verlangen naar heerschappij, naar de beheersing van situaties en van anderen, met andere woorden: macht.


Machtshonger zou dan een uitvloeisel zijn van het feit dat sommige mannen hun eigen grenzen niet hebben leren afbakenen en inbreuk ‘normaal’ vinden. Als dit zou kloppen dan ligt er een soort behoefte aan veiligheid en autonomie aan machtsstreven ten grondslag.

Als deze, ik geef toe speculatieve theorie waar zou zijn, dan is het leren respecteren van je eigen grenzen de meest fundamentele vaardigheid, die niet alleen bij vrouwen maar juist bij mannen bij zou dragen aan meer respectvolle omgang en uiteindelijk minder seksueel geweld.

Laatst aangepast op

Egbert Oldenboom is onderzoeker, community builder en (sinds 2013) blogger. Hij schrijft over alles wat hem raakt.

  • Gast
    Erik Schoe dinsdag, 21 november 2017

    Klinkt aannemelijk, Egbert.

  • Gast
    Kees de Waal zaterdag, 11 november 2017

    Helemaal eens.
    Ik denk overigens dat het gedrag/karakter van een individu altijd gevormd wordt door de interactie van zijn genen met de omgeving: nature en nurture.

  • Gast
    Jan Schurink zaterdag, 11 november 2017

    Goede gedachte Egbert,
    Zou het ook genetisch zijn? Of noemt men het dan anders?

  • Gast
    karli frigge zaterdag, 11 november 2017

    Bravo!!

Laat uw reactie achter

Gast
Gast donderdag, 14 december 2017

Meerwaarde op Facebook