Egbertale

Over zingeving en economie en alles wat daar tussen ligt

  • Home
    Home Hier kunnen alle blogberichten op de hele site gevonden worden.
  • Tags
    Tags Toont een lijst met tags die in de blog gebruikt zijn.
  • Inloggen
    Login Inlogformulier

Schaarste - Armoede maakt dom?

op
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 4989
  • Afdrukken

Pagina 3 van 6

In een onderzoek in India werden boeren op verschillende momenten in het jaar een IQ-test afgenomen. Vlak vóór de oogst, en vlak na de oogst. Vlak voor de oogst heerst er schaarste voor deze boeren: het geld dat zij bij de vorige oogst ontvangen hebben is grotendeels op. Na de oogst is er sprake van relatieve welvaart. Deze boeren zijn vlak na de oogst volgens de test aanzienlijk intelligenter dan voor de oogst. Hun (tijdelijke) armoe drukt hun intelligentie. De schrijvers noemen dit een gebrek aan (geestelijke) bandbreedte. Er is geen geestelijke bandbreedte, ruimte om zich met de toekomst bezig te houden, arme mensen zijn aan het jongleren met hun verplichtingen.

Het gebrek aan bandbreedte veroorzaakt de tunnelvisie: de boeren uit bovenstaand onderzoek hebben het zo druk met overleven, dat zij aan andere vraagstukken niet meer toekomen. De auteurs tonen met weer andere experimenten aan dat deze pre-occupatie zich onttrekt aan ons bewustzijn. Het is niet zo dat we ervoor kiezen om een tunnel in te gaan. We worden er door externe omstandigheden als het ware ‘ingetrokken’. Maar het is wel een verrassend inzicht: blijkbaar zorgt een laag IQ niet voor een laag inkomen, maar de causaliteit loopt andersom: een laag inkomen zorgt voor een laag IQ.

In het geval van schaarste aan geld is het probleem extra nijpend omdat geld in principe juist veel andere schaarstes kan helpen opheffen. Als je door je werk te weinig tijd hebt om je huis schoon te maken, kun je iemand inhuren. Je kunt de verzorging van je kinderen uit besteden aan een oppas.

Wat moeten we met deze inzichten? De belangrijkste aanbeveling van de schrijvers is om anders naar armoede te kijken. Volgens de schrijvers moeten we onszelf de vraag stellen in hoeverre een maatregel goed is voor de bandbreedte. Boetes werken bijvoorbeeld averechts bij arme mensen, omdat ze de problemen alleen maar groter maken. Het verkleint de bandbreedte. Daardoor nemen zij onverstandige beslissingen, bijvoorbeeld leningen met te hoge rente, die vervolgens de zorgen alleen maar groter maken.




Laatst aangepast op

Egbert Oldenboom is onderzoeker, community builder en (sinds 2013) blogger. Hij schrijft over alles wat hem raakt.

  • Gast
    Kees de waal maandag, 16 maart 2015

    Interessant bericht, wat ik me wel afvraag is hoe hard is het bewijs van het veronderstelde.
    Dat geldt eveneens voor mindfulness, wordt steeds meer toegepast, maar de onderbouwing is niet onomstreden.

    Antwoord Annuleer
  • Egbert Oldenboom
    Egbert Oldenboom maandag, 16 maart 2015

    Wat Mullainathan en Shafir beweren onderbouwen ze met heel veel onderzoek, ik vind dat juist één van de sterke punten van dit boek. Onderzoekjes zijn slim opgezet. Volgens mij is er wel onderzoek gedaan naar de effecten van mindfulness en meditatie, maar niet in dit verband neem ik aan.

  • Gast
    Karen Daleboudt maandag, 16 maart 2015

    Wat een mooi stuk! Ik geloof dat meditatie inderdaad kan helpen om je te realiseren dat je in een tunnel zit en ook hoe je er uit komt. Het idee van een basisinkomen spreekt mij niet aan. De huidige uitkeringen werken voor sommige mensen in NL al als een tunnel waarin ze gevangen worden gehouden.

    Antwoord Annuleer
  • Egbert Oldenboom
    Egbert Oldenboom maandag, 16 maart 2015

    Ik was ook nooit zo voor een basisinkomen, maar de verdienste van dit boek vind ik wel dat ik er iets anders tegenaan ben gaan kijken. Ik denk dat door de bureaucratie rondom het verkrijgen van een uitkering er wel een groot beroep gedaan wordt op de bandbreedte van een uitkeringsgerechtigde. Dat werkt verlammend. Daarnaast houden uitkeringen mensen vaak ook afhankelijk, en stimuleert het een soort slachtoffer denken, dat ben ik met je eens. Tegelijkertijd bestaat er nog steeds een armoedeval, die ervoor zorgt dat het financieel vaak weinig zin heeft om te gaan werken, omdat er allerlei subsidies inkomensafhankelijk zijn (huursubsidie) en je die dus verliest op het moment dat je geld gaat verdienen. Ik ben er nog niet helemaal uit. :)

Laat uw reactie achter

Gast
Gast zondag, 21 januari 2018

Meerwaarde op Facebook