De man die dacht dat hij zijn brein was
Achteraf kun je er misschien om lachen. Maar er was een tijd dat Dick Swaab één van de meest verguisde onderzoekers was van Nederland. Dat was in de jaren 80, toen het idee van de maakbare samenleving, en de daarbij behorende vrije en maakbare mens in sommige kringen hartstochtelijk verdedigd werd. Elke suggestie dat er aangeboren geestelijke verschillen tussen mannen en vrouwen waren, was politiek verdacht. Neurobioloog Dick Swaab deed onderzoek naar verschillen in hersenen tussen homo’s en hetero’s maar ook tussen mannen en vrouwen. Met smaak vertelt Swaab in ‘Wij zijn ons brein’ hoe feministe Joke ’t Hart in 1987 naar aanleiding van zijn onderzoek in een interview stelde: ‘Maar als ik op een gegeven moment zou accepteren dat er sekseverschillen bestaan op zulke fundamentele punten als de samenstelling van de hersenen dan ben ik uitgepraat als feministe.’ Dat die verschillen er zijn wordt inmiddels door niemand meer betwijfeld. ‘Ik heb daarna ook niets meer van haar gehoord’ voegt Swaab er fijntjes aan toe.
Zijn onderzoek naar verschillen in de hersenen van hetero’s en homo’s wekte nog meer verontwaardiging, met name in homokringen, tot kamervragen toe. Dat ligt nu allemaal ver achter ons. In ‘Wij zijn ons brein’ geeft Dick Swaab op vaak humoristische en prikkelende wijze een overzicht van de stand van zaken in het hersenonderzoek. Zelfs al heb je bedenkingen tegen de wijze waarop Swaab tegen de menselijke psyche aankijkt, en ik heb die zeker, dan nog is dit boek het lezen meer dan waard. Het is een fascinerend boek, ook omdat Swaab controversiële onderwerpen nog steeds niet schuwt. Maar in de eerste plaats is het een zeer informatief boek dat op heldere wijze een overzicht geeft van de belangrijkste hersendelen en hun functies. En dan met name aan de hand van voorbeelden van wat er gebeurt als er iets mis gaat met bepaalde onderdelen.
Zo blijkt het gehalte aan testosteron in de baarmoeder in de verschillende ontwikkelingsfasen grote effecten te hebben op de ontwikkeling van de foetus. In eerste instantie zorgt een hoog gehalte voor de ontwikkeling van mannelijke geslachtsorganen. In een later stadium bepaalt een tweede testosteronpiek voor de ontwikkeling van ‘mannen’hersenen, en daarmee de genderidentiteit (het gevoel man of vrouw te zijn). Het hormoonniveau in de baarmoeder is ook van invloed op je seksuele voorkeur (homo, bi of hetero), maar daarbij speelt ook genetische aanleg een belangrijke rol. Dat is bijzonder, want je zou verwachten dat genetische aanleg voor homoseksualiteit evolutionair nadelig zou zijn. Daarmee zou homoseksualiteit dus in de loop van de evolutie moeten verdwijnen. Maar waarschijnlijk vergroten dezelfde genen juist de vruchtbaarheid van niet homoseksuele familieleden.
-
maandag, 29 september 2014Leuk dat je hierover schrijft! Ik vind het wel ingewikkelde kost moet ik zeggen. Beide boeken gelezen. Dat van Pim vLommel pakte mij veel meer dan dat van Schwaab. Binnenkort (25/10) ga ik naar een lezing van vLommel. Wat een geweldig vooruitzicht biedt hij als het gaat om de dood! Dus wat mij betreft geen exit voor vLommel.
-
vrijdag, 26 september 2014Goedendag Egbert,
Ben jij kapitein van je brein?
Met verstand doe je de dingen die je doet en zet je koers door je leven. Maar herken je het gevoel dat je niet alles onder controle hebt? Je niet meer vertrouwt op je kompas of sowieso niet weet waar heen je vaart? Nieuwsgierig waar dit heen gaat? Lees dan verder op mijn blog http://www.sqbewust.nl/sq-blog/detail/ben-jij-kapitein-van-je-brein· Egbert Oldenboom vinden deze reactie leuk. -
woensdag, 24 september 2014Dick Swaab is erin geslaagd om zijn eigen ziel weg te onderzoeken en weg te redeneren en is zich gaan identificeren met zijn brein. Vanuit mijn eigen persoonlijke ontwikkeling en onderzoek naar de aard van het bewustzijn ervaar ik dit als zeer triest. Je bent namelijk zoveel meer dan je brein. Er is ook een persoonlijk bewustzijn en ziel die een ontwikkelingsweg gaat middels dat lichaam en dat brein. Dat niet kennen en ervaren is zoiets als op aarde rond lopen als een kip zonder kop.
· Egbert Oldenboom vinden deze reactie leuk.

Dank voor deze 'parel': "Echte spiritualiteit probeert niet te ontsnappen aan de wetenschap, maar omarmt ze."