Van egocentrisch naar egoïstisch - Hoe herken je egocentrisme bij jezelf?
Het egocentrische gedrag van anderen is heel makkelijk te ontdekken, maar van onszelf niet. Hoe weet je of je egocentrisch bent? In principe weet je dat niet, je bent je namelijk per definitie niet bewust van de dingen waar je je niet bewust van bent. En zoals hierboven aangegeven, egocentrisme is een kwestie van bewustzijn. Als je zelden nagedacht hebt over wat precies je behoeften zijn, over afhankelijkheid en kwetsbaarheid en je verwachtingen van anderen, dan bestaat er wel een redelijke kans dat je (nog) een flinke portie egocentrisme in je hebt. Geef je zelden complimenten? Een duidelijke aanwijzing. Vind je het moeilijk om tegen intieme vrienden of relaties te zeggen dat ze belangrijk voor je zijn, of dat je van ze houdt? Ook dat is een aanwijzing dat je bang bent voor de kwetsbaarheid die hoort bij afhankelijkheid.
Er zijn ook andere aanwijzingen. Er zijn bijvoorbeeld patronen zichtbaar bij relaties waarin egocentrisme een rol speelt. Ten eerste zijn afhankelijkheid, maar ook de tegenpool autonomie, belangrijke thema’s in egocentrische relaties. Vaak komen die thema’s terug in conflicten, zij zijn als het ware de essentie ervan. De egocentrische mens is vaak bang voor die afhankelijkheid. In de afhankelijkheid die samen gaat met egocentrisme zit een grote kwetsbaarheid. Door de angst voor de eigen afhankelijkheid en voor de onafhankelijkheid van de partner, worden activiteiten waar de partner zelfstandiger van wordt, ontmoedigd. Of door de gevreesde kwetsbaarheid, escaleren conflicten tot een vicieuze cirkel van wederzijds kwetsen.
Sommigen trekken hieruit de conclusie dat behoeftigheid de boosdoener is. Als je maar geen behoeften meer hebt, kun je de anderen ook niet gebruiken, en ben je zelf minder kwetsbaar. Dat is een misvatting. Ieder mens heeft behoeften. Soms hopen of verlangen we dat die behoeften door anderen vervuld worden, soms leren we onze behoeften zelf te vervullen. Het zijn niet de behoeften die ‘slecht’ zijn en ons afhankelijk houden, het is vaak de angst voor afhankelijkheid die onze bewustwording in de weg staat. Als je je bewuster wordt van je behoeften en je ziet je angsten onder ogen kun je minder egocentrisch worden. Als je vervolgens je eigen behoeften en belangen bewust nastreeft noemen sommigen dat egoïstisch. Ik denk dat het een teken is van persoonlijke groei als je minder egocentrisch en meer egoïstisch wordt.
Wil je meer begrijpen over blinde vlekken lees dan dit blog: De zwarte gaten in mijn bewustzijn.
Wil je meer weten over de helende werking van complimenten lees: De kracht van complimenten.
Heb je interesse in een gesprek? Kijk op www.waarachtig-coaching.nl, of neem contact op via 06 55558757
-
dinsdag, 09 januari 2018
Ik denk dat egocentrisme een natuurlijke staat is van kinderen, kinderen zijn immers afhankelijk van hun sociale omgeving. Naar mate je ouder wordt, zou je minder egocentrisch moeten worden. Mensen die als volwassenen nog egocentrisch zijn, missen dus een deel van een natuurlijke psychologische ontwikkeling.
-
dinsdag, 09 januari 2018Een eenvoudige regel om om te gaan met mensen die moeilijk in de omgang zijn, is beseffen dat dit persoon ernaar streeft zijn superioriteit te bevestigen; en je moet hem vanuit dat gezichtspunt behandelen. - Alfred Adler. Met voldoende inbeeldingsvermogen, dus 'jezelf plaatsen in het persoon' zal het lukken zijn aandacht te trekken en vanuit daar te handelen en te wijzen op zijn denkfouten.
-
zondag, 21 mei 2017Anderen kunnen er wel last van hebben. Van dat het buiten hun blikveld speelt. Ervan bewustmaken.
Egoisme is een drift om te overleven. Het is het instinct. Als het maar niet ten koste van anderen gaat. Als die dominante trekken algemene belangen vertegenwoordigen van de omringende wereld. Wat buiten hun blikveld omgaat. -
donderdag, 08 augustus 2013
Ik ben geen kenner van het Boeddhisme, maar wat je schrijft herken ik wel. En ik kan er eigenlijk niet heel veel mee. Ik denk namelijk dat het niet zo is dat je behoeften een bodemloze put zijn die alleen door onthechting zijn te bestrijden, wat de boeddha ook geopenbaard moge hebben. Ik denk dat als je jezelf leert kennen, je angsten en behoeften, dat je behoeften intrinsiek veranderen, van kwaliteit, en je perceptie van afhankelijkheid eveneens. Dat is persoonlijke groei wat mij betreft. Dat is tenminste mijn persoonlijke ervaring. (Een bron van kennis die de boeddha overigens van harte aanbeveelt
). Wat dat betreft geloof ik dus meer in de westerse psychologie dan in de oosterse filosofie. -
donderdag, 08 augustus 2013Het ik of ego heeft in de Westerse psychologie een andere betekenis dan in de Oosterse (Boeddhistische) visie. De Westerse visie op egoisme of egocentrisme gaat m.i. over het bewust c.q. onbewust zoeken naar de bevrediging van de eigen behoeften, het gaat over gehechtheid en hechting en is een mentaal proces: ons zelfgeconstrueerde 'ik' denkt bijv. een grotere auto, een mooiere vrouw, een betere baan, meer liefde nodig te hebben. Onze behoeften veranderen echter continu, net als onze gedachten. Altijd komt er wel een moment waarop na de vervulling van een van onze behoeften zich weer een andere behoefte aandient. Nooit is het genoeg, en het leidt altijd tot gevoelens van tekort. Wie is echter die 'ik' die ons voorhoudt waar we behoefte aan hebben? Het zijn maar gedachten over wat we menen nodig te hebben. Hoewel een egoist zich misschien bewust is van zijn behoeften, het blijven behoeften die zijn voortgekomen uit mentale activiteiten, zij zijn tijdelijk en pijnlijk aangezien het nooit genoeg is. In hoeverre is er dan sprake van persoonlijke groei? Groei gaat immers niet om tekorten en het willen hebben? Behoeften hoeven niet slecht te zijn, ik zou ze dan liever verlangens willen noemen. Een behoefte vraagt om bevrediging, gaat over hebben en krijgen, gaat over verslaving en afhankelijkheid.
In de Oosterse visie wordt onderkend, net als Sam Harris doet, dat het ego maar een bedacht construct is, een bouwsel van gedachten en ervaringen in wisselwerking met onze omgeving. Het ego is niet wie wij zijn. Tussen al onze gedachten zitten momenten van gedachtenloosheid, wij hebben bovendien allerlei fysieke ervaringen waar we ons niet bewust van zijn (zoals onze ademhaling of peristaltiek).
In de Boeddhistische visie gaat het juist niet om het nastreven van de bevrediging van onze behoeften, maar om het loslaten van die behoeften en het leven in verlangen. Het gaat niet om het hebben maar om het zijn. Het gaat om het verlies van het ego, het loslaten van onze oude, bepalende persoonlijkheidsstructuren die we hebben over onszelf.
Persoonlijke groei gaat voor mij trouwens om het om leren gaan met wat het leven onherroepelijk inhoudt: het ervaren van de tijdelijkheid van alles, het bewust zijn van ons constant veranderende zelf (ego), en het ervaren van pijn. Denk ik...· Egbert Oldenboom vinden deze reactie leuk. -
maandag, 05 augustus 2013Hier ga ik een avondje met Peter over filosoferen
. Ben benieuwd wat jij, rakend aan dit onderwerp, vindt van vrije wil en bewustzijn Egbert: http://www.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DpCofmZlC72g%26feature%3Dyoutube_gdata_player&h=oAQFEdcB_&s=1· Egbert Oldenboom vinden deze reactie leuk. -
zaterdag, 10 augustus 2013Hoi Annet, ik heb net 10 minuten naar het fragment gekeken, sorry ik houd het niet langer uit. ik erger me nogal aan deze meneer. Hij is in mijn ogen een reductionist pur sang, ik bedoel dat hij met natuurkundige beginselen (oorzaak en gevolg) psychische verschijnselen probeert te verklaren. Dat kan niet, het is net alsof je leven (biologie) probeert te verklaren vanuit de natuurkunde. Op moleculair niveau is iemand van 50 totaal verschillend van dezelfde persoon van 20 , maar biologisch is er continuïteit. Dat is op fysisch niveau niet te verklaren, want een dood object wordt juist bepaald door zijn moleculen. Met andere woorden: op biologisch niveau gelden er ander wetten, dan op natuurkundig niveau, dat is waarom biologie een aparte wetenschap is. Het zelfde geldt, maar dan nog sterker, op psychisch niveau. Dat argument (alle gevolgen hebben een oorzaak) tegen het bestaan van vrije wil is trouwens volgens mij ook al heel oud.

Wat ik mis is de vraag naar de oorzaak van egocentrisme. Want als je dat weet kun je werken aan het voorkomen ervan.